Tóm Tắt Truyện Kiều Của Đại Thi Hào Nguyễn Du

Hầu hết người Việt Nam ai cũng biết đến Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du. Tôi được tiếp xúc lần đầu tiên với tác phẩm này vào năm lớp 3 với các vần thơ tả cảnh tuyệt hay:

"Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân."

Tác phẩm viết theo thể thơ lục bát - một thể thơ dễ nhớ và gần gũi nhất với người dân Việt Nam. Bởi vậy, có những người đam mê truyện Kiều còn thuộc gần hết hàng ngàn câu thơ của tác phẩm. Tuy nhiên không phải ai cũng như vậy. Nếu bây giờ có một yêu cầu tóm tắt lại toàn bộ nội dung truyện thì chắc hẳn nhiều người không còn nhớ. Vậy nên Góc Tò Mò xin được gợi lại diễn biến của Truyện Kiều trong kí ức một thời đi học của chúng ta.

1. Tóm Tắt Nội Dung Truyện Kiều

Đây là tác phẩm được viết lại từ tiểu thuyết “ Kim Vân Kiều truyện ” của tác giả Thanh Tâm Tài Nhân ( Trung Quốc ), tác gia Nguyễn Du đã sáng tạo nâng Truyện Kiều lên một tầm cao mới bằng chữ Nôm với thể thơ lục bát. Truyện Kiều thật sự đã vượt xa cả bản gốc, thuộc hàng tác phẩm kinh điển trong nền văn học Việt Nam từ thời trung đại cho đến bây giờ. Và thậm chí còn được nhiều nơi trên thế giới biết đến.

Vào năm Gia Tĩnh của triều đại nhà Minh, có một gia đình trung lưu nọ có ba người con, hai gái một trai. Hai người con gái tài sắc vẹn toàn. Chị cả tên là Vương Thúy Kiều, dưới có hai em Vương Thúy Vân và Vương Quan. Vẻ đẹp của Thúy Kiều và Thúy Vân được tác giả miêu tả qua đoạn thơ:

"Đầu lòng hai ả tố nga
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân
Mai cốt cách, tuyết tinh thần
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười

Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.
Hoa cười, ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn.
Làn thu thủy, nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh"

Nhân dịp Tết Thanh Minh, ba chị em cùng đi tảo mộ. Và lúc đó, Kiều cũng gặp gỡ mối tình đầu của mình là Kim Trọng – một nhân vật nam thuộc gu mà các chị em khá là yêu thích với vẻ “ Vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa ”. Tình yêu dần nảy nở đối với cả hai người.

Cùng lúc đó, Kiều vô tình bắt gặp một nấm mồ cô quạnh của một kĩ nữ. Vốn dĩ là một người con gái có tư chất tốt đẹp, Kiều thầm than khóc cảm thương cho số phận người kĩ nữ tài hoa bạc mệnh ấy. Thế nhưng trở về nhà, chẳng rõ vì sao mà người kĩ nữ ấy hiện lên báo mộng cho Kiều biết những dông bão sắp xảy đến trong đời nàng.

"Đau đớn thay phận đàn bà!
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.
Phũ phàng chi bấy hoá công,
Ngày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha.
Sống làm vợ khắp người ta,
Khéo thay thác xuống làm ma không chồng."

Sau hôm gặp gỡ định mệnh ở Tết Thanh Minh, Kim Trọng đã tìm hiểu được thông tin về người con gái trong mộng rồi dọn đến bên cạnh nhà nàng để làm quen. Quả đúng là người con trai nam chính điển hình trong các truyện tình cảm, vừa đẹp trai lại vừa có điều kiện , si tình theo nàng đến tận nhà nàng. Nhưng hơn hết, tôi đánh giá cao sự tiến bộ của Thúy Kiều, tuy sống vào thời phong kiến bị ép mình trong khuôn khổ lễ nghi, nhưng nàng vẫn không bỏ lỡ tiếng gọi từ trái tim mình. Nhân một lần cha mẹ vắng nhà, Kiều sang nhà Kim Trọng gặp gỡ, trò chuyện cùng nhau. Tình cảm hai người càng ngày càng sâu đậm thêm từ đó. Họ yêu nhau vô cùng trong sáng và đã thề nguyện, trao vật đính ước.

Thế nhưng đời Kiều lại không bao giờ được yên bình như thế, nhà Kim Trọng có tang khiến chàng phải về quê vội vã. Từ đó biến cố đã ập đến với Kiều cùng gia đình. Vương ông – cha của nàng bị thằng bán tơ vu oan. Gia đình Kiều tan nát, cha và em trai bị tra khảo, mẹ Kiều khóc lên khóc xuống. Không còn cách nào khác, Kiều phải bán mình chuộc cha.

Trước khi rời xa gia đình, Kiều đau khổ nhờ Thúy Vân thay nàng nối duyên với Kim Trọng để không phụ tình chàng trai ấy.  Sau đó nàng lên xe hoa do Mã Giám Sinh sắp xếp. Tưởng là đi lấy chồng nhưng thực chất lại bị bán vào lầu xanh. Vì Mã Giám Sinh và mụ Tú Bà đều cùng là kẻ buôn người với nhau cả. Khi biết mình đã sa vào chốn ô nhục, nàng định tự sát nhưng không thành. Nhưng nàng cũng kiên quyết giữ nhân phẩm, không làm công việc nhơ bẩn hèn mọn kia.

Để ép nàng phải tự nguyện, Tú Bà dùng đến Sở Khanh lừa Thúy Kiều. Những tưởng có thể thoát được khỏi lầu xanh nhưng hóa ra, đã không trốn được lại còn bị đánh đập tơi bời. Sau đó, Kiều chấp nhận làm kĩ nữ trong nước mắt và đau đớn thể xác.

Ít lâu sau, nàng gặp Thúc Sinh. Thúc Sinh si mê nàng nên cố cứu nàng thoát khỏi lầu xanh. Nàng cứ tưởng đây là chỗ dựa duy nhất của cuộc đời nàng lúc này, nhưng ai dè Thúc Sinh là loại đàn ông đã có gia đình nhưng vẫn thích tìm hoa thơm cỏ lạ. Vợ của Sinh là Hoạn Thư biết chuyện, nàng ta quyết định dằn mặt “ kẻ phá hoại gia cang ” bằng cách bắt cóc Kiều về làm con ở rồi dàn cảnh đưa Kiều ra hầu hạ hai vợ chồng nàng ta trong tiệc rượu. Chưa dừng ở đó, Hoạn Thư còn ép Kiều phải đi tu ở Quan Âm Các – một nơi thanh tịnh thuộc nhà họ Thúc . Biết rằng sẽ khó sống dưới tay Hoạn Thư, Kiều đành đánh cắp một ít chuông vàng, khánh bạc rồi bỏ trốn. Nàng gặp được sư Giác Duyên, nương náu một thời gian tại chùa.

Sư Giác Duyên biết tình cảnh của nàng nhưng sợ Hoạn Thư sẽ điều tra ra rồi tìm đến đây để bắt nàng lần nữa.  Sư bèn gửi gắm nàng cho Bạc Hạnh nhưng không ngờ Bạc Hạnh lại giống như Mã Giám Sinh, Tú Bà trước kia. Do đó Kiều lại bị đẩy vào lầu xanh của Bạc Bà. Thêm một lần nữa vào nơi thà tự vẫn mà chết cho xong, Kiều tưởng như cuộc đời mình chấm dứt thì một tia sáng hiếm hoi đến cứu vớt đời nàng. Từ Hải – một kẻ anh hùng “ đầu đội trời chân đạp đất ”. Hải yêu nàng và đưa nàng ra khỏi lầu xanh, lại còn giúp nàng báo thù Hoạn Thư.

Nhưng sự đời – “ anh hùng khó qua ải mỹ nhân ”, câu nói từ hàng ngàn đời nay truyền lại không bao giờ trật đi đâu cả. Vì sai lầm của Kiều, vì nghe lời Kiều ra đầu hàng mà Từ Hải bị gài bẫy bởi Hồ Tôn Hiến. Hắn lập mưu khiến Từ Hải chết đứng giữa trận. Sau đó, hắn lập tức bắt Kiều về, ép nàng hầu rượu suốt đêm rồi sau gả nàng cho một gã thổ quan. Từ Hải không còn, chỗ dựa vững chắc nhất trong cuộc đời khó khăn lắm mới gặp được đã mất, không còn lối nào để thoát ra nữa, Kiều nhảy xuống sông Tiền Đường. Nhưng đúng là số nàng chưa đến lúc tận, nàng được sư Giác Duyên cứu vớt.

Một thời gian sau, sư tình cờ bắt gặp gia đình Kiều đang làm lễ cầu siêu cho đứa con gái tài hoa bạc mệnh vì tưởng Kiều đã chết. Sau đó, Kiều được đoàn tụ với gia đình sau bao nhiêu năm xa cách. Mọi người bắt nàng nối lại duyên với Kim Trọng. Vì chiều ý mọi người, Kiều làm lễ thành hôn với chàng nhưng trong đêm đáng lẽ ra phải động phòng, thì nàng cùng người tình xưa hàn huyên tâm sự và quyết định “ lấy tình cầm sắt đổi ra cầm kì ”. Nàng và Kim Trọng trở thành tri kỉ, không làm vợ chồng. Sau đó, nàng nương nhờ cửa Phật.

Kết thúc truyện Kiều được tác giả thể hiện qua các vần thơ:

"Ngẫm hay muôn sự tại trời,
Trời kia đã bắt làm người có thân.
Bắt phong trần phải phong trần,
Cho thanh cao mới được phần thanh cao.

Có đâu thiên vị người nào,
Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai,
Có tài mà cậy chi tài,
Chữ tài liền với chữ tai một vần.

Đã mang lấy nghiệp vào thân,
Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa.
Thiện căn ở tại lòng ta,
Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.

Lời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh."

Phàm là người Việt Nam, không thuộc hết chuyện Kiều thì cũng đều biết đến câu: " Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài". Không phải ngẫu nhiên Nguyễn Du được phong là "Đại thi hào". Truyện Kiều đã thấm vào máu người Việt từ xa xưa.  Đôi khi những câu Kiều được trích dẫn ngay trong buổi nói chuyện thường ngày. Dân dã có, hoa mỹ có, sang trọng có,... Chữ "Tâm" có lẽ là xương sống của truyện Kiều. Nguyễn Du dùng "tâm" để thấu hiểu nỗi lòng các nhân vật và gieo vần trong những câu thơ bất hủ của ông.

2.Một chút cảm nhận cá nhân về Truyện Kiều

Đối với tôi mà nói thì không xét đến bối cảnh câu chuyện diễn ra ở đâu, vào thời nào thì Truyện Kiều rất xứng đáng là một tác phẩm kinh điển nổi tiếng của mọi thời đại. Tuy rằng nội dung khá cẩu huyết, nhưng khi đã đọc thì ta lại muốn đọc nữa, đọc mãi, theo dõi số phận nàng Kiều từ trang này qua trang khác. Có hồi hộp, có xót xa, có uất giận với sự bất công của xã hội thối nát, có sự tiếc thương cho cuộc đời của Kiều, kể cả mối tình đẹp nhưng không thành của chàng Kim Trọng.

Tôi không trách Kiều tại sao phải bán mình chuộc cha vì vào thời điểm đó, xã hội đó, Kiều không còn sự lựa chọn nào khác. Nếu Kim Trọng có mặt vào lúc gia đình Kiều xảy ra chuyện, có lẽ mọi chuyện sẽ khác đi ít nhiều. Thậm chí Kiều còn chẳng phải bán mình chuộc cha. Nhưng tiếc là không có chỗ dựa nào cả, Kiều buộc phải tự mình giải cứu cho cha và em.

Tuy vậy, tôi không đồng ý với việc Kiều đưa chính tình cảm của mình giao lại cho em gái vì Kim Trọng. Nàng không muốn phụ tình chàng nhưng thực ra nàng không tôn trọng người yêu, không tôn trọng em gái mình. Có vẻ Kiều chỉ nghĩ một phía chứ không hề nghĩ đến hai. Kim Trọng yêu nàng chứ đâu có yêu em gái nàng. Kiều tự ý gán ghép hai cuộc đời xa lạ ấy với nhau rồi ít nhiều cũng sẽ tự mình dằn vặt đau khổ. Mà không chỉ nàng đau khổ, Kim Trọng cũng vậy. Đáng thương cho Thúy Vân sống với một người chồng không yêu mình, Vân liệu có vui, có hạnh phúc ?!

Kiều không sáng suốt, Thúy Vân nghe lời chị đã đành, nhưng Kim Trọng cũng không quyết đoán được cho bản thân. Tôi có phần hơi thất vọng ở nhân vật này.

Tiếp theo là Từ Hải. Tôi vẫn quý mến vị anh hùng này dù sự xuất hiện của anh trong cuộc đời Kiều khá ngắn ngủi. Một con người lừng lẫy bốn phương, uy danh khắp mọi mặt trận. Nhưng chỉ vì nghe lời một người con gái không hiểu gì về chuyện chính trị, chinh chiến mà ra đầu hàng, khiến cho bản thân rơi vào bẫy rồi chết không nhắm mắt.

Có vẻ như Nguyễn Du xây dựng các nhân vật nam chính diện hơi thiếu sáng suốt, quyết đoán trong một câu chuyện có diễn biến éo le, khốc liệt như Truyện Kiều. Các nhân vật nam phản diện như Mã Giám Sinh, Bạc Hạnh, như Hồ Tôn Hiến thì lại hành động táo bạo quyết liệt bao nhiêu, nhưng chẳng ai nhận kết thúc bi thảm như Từ Hải.

Kết Luận

Sau này, tác phẩm cũng nhận được vô số những ý kiến trái chiều về  nhân vật chính là nàng Kiều. Nhưng khách quan mà nói, câu chuyện đã phản ánh đúng tình trạng của xã hội phong kiến ngày xưa. Nơi mà vấn đề nhân đạo, sự công bằng vẫn còn bị áp bức khuất phục. Nơi mà số phận của người phụ nữ - nhất là một người phụ nữ đẹp như Kiều lại rất truân chuyên. Chúng ta có thể đánh giá Truyện Kiều theo lí trí thời hiện đại nhưng phải tôn trọng xã hội trong Truyện Kiều đang sống bằng cảm tính thời xưa.

Hơn hết, một tác phẩm được xuất bản ra thế giới bằng nhiều thứ tiếng, còn nổi tiếng hơn cả bản gốc của Trung Quốc thì ắt hẳn Truyện Kiều thật sự có giá trị to lớn đáng tự hào.


Tác giả: Phương Thụ

Leave a Comment: