Tiếng Cười Là Gì? Tại Sao Chúng Ta Cười?

Thân chào các bạn đọc yêu thích khám phá khoa học và những điều lý thú quanh ta. Hôm nay tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu về một hoạt động tự nhiên và thường xuyên diễn ra trong những ngày đẹp trời: Tiếng cười.

Mọi người đều thích cười, và người trưởng thành trung bình cười 17 lần một ngày. Tiếng cười hấp dẫn đến nỗi có những ngành công nghiệp được xây dựng xung quanh tiếng cười. Truyện cười, phim hài, và diễn viên hài đều được thiết kế để khiến chúng ta cười. Đối với chúng ta tiếng cười có ve là một việc đương nhiên và rất bình thường. Tuy nhiên bạn cần biết loài người là loài duy nhất thể hiện tiếng cười tự nhiên và không hề bắt chước.

Tiếng cười là một điều tuyệt vời - đó là lý do tại sao tất cả chúng ta đều nghe câu nói: "Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ". Có bằng chứng mạnh mẽ rằng tiếng cười thực sự có thể cải thiện sức khỏe và giúp chúng ta chống lại bệnh tật.

Trong bài viết này, Góc Tò Mò sẽ đi sâu vào một lĩnh vực tuy thường xuyên bắt gặp nhưng về cơ bản không nhiều người biết: Tiếng cười là gì? Những gì xảy ra trong bộ não khi chúng ta cười? Những gì làm cho bạn cười và làm thế nào tiếng cười có thể làm cho chúng ta khỏe mạnh và hạnh phúc hơn?

Trước hết, tiếng cười và sự hài hước là hai phạm trù khác nhau. Tiếng cười là phản ứng sinh học tự nhiên của con người đối với sự hài hước. Tiếng cười bao gồm hai phần - tập hợp các cử chỉ và âm thanh. Khi chúng ta cười, bộ não bắt buộc chúng ta tiến hành cả hai hoạt động đó cùng một lúc. Khi chúng ta cười tự nhiên (không phải điệu cười xã giao gượng gạo) những thay đổi xảy ra ở nhiều bộ phận trên cơ thể, thậm chí là cơ tay và cơ chân.

Tiếng cười được Bách khoa toàn thư Britannica mô tả là "hành động nhịp nhàng, phát âm, thở ra và không hề tự nguyện". Khi ta cười, có đến 15 cơ mặt co lại và kích thích cơ môi trên của bạn giãn ra. Trong khi đó, có thể bạn sẽ phải thở hổn hển nếu như tràng cười quá lâu và quá lớn. Lý do là khi cười các nắp thanh quản tự động đóng một nửa làm cho lượng không khí cung cấp cho phổi giảm xuống. Trong trường hợp bạn cười rớt cả mông (Lmao) hay cười lăn lộn (ROFL), tuyến lệ được kích hoạt. Người ta nói cười chảy nước mắt là vì lý do đó. Bởi khi cười chúng ta bị thiếu hụt oxy, da mặt bạn có thể trở nên đỏ hoặc tím.

Nhà nghiên cứu thần kinh học Robert Provine là người tiên phong nghiên cứu về tiếng cười.  Ông nói rằng đã gặp phải một vấn đề lớn trong khi nghiên cứu về tiếng cười. Đó là tiếng cười biến mất ngay khi chúng ta muốn quan sát điệu cười của chính mình. Một trong những nghiên cứu của ông là xem xét cấu trúc âm thanh của tiếng cười. Ông phát hiện ra rằng tất cả tiếng cười của con người có vẻ giống như một biến thể của hình thức cơ bản các chữ cái ngắn, được lặp lại sau mỗi 210 mili giây. Tiếng cười tự nhiên có thể là Ha-ha-ha, Hi-hi-hi, Hô-hô-hô… nhưng không thể là hỗn hợp các loại trên. Robert Provine cũng giải thích hiện tượng tiếng cười có thể “lây truyền” như sau: Có vẻ con người có một "máy dò" đáp ứng tiếng cười bằng cách kích hoạt các mạch thần kinh khác trong não, từ đó tạo ra nhiều tiếng cười hơn.

Nhà nghiên cứu Peter Derks mô tả tiếng cười là "một loại hành vi thực sự nhanh chóng, tự động". "Trên thực tế, bộ não của chúng ta nhanh chóng nhận ra sự bất nhất nằm ở trung tâm của sự hài hước và gắn một ý nghĩa trừu tượng với nó để quyết định liệu chúng ta có cười hay không".

Một trong những đặc điểm chính của tiếng cười tự nhiên là vị trí của nó trong lời nói , các nhà ngôn ngữ học nói. Tiếng cười hầu như luôn xảy ra trong lúc tạm dừng ở cuối cụm từ. Các chuyên gia nói rằng điều này cho thấy rằng một quá trình có trật tự (có thể dựa trên hệ thần kinh) chi phối việc tạo ra tiếng cười hay không trong lời nói. Mối quan hệ mạnh mẽ giữa tiếng cười và lời nói này giống như dấu câu trong giao tiếp bằng văn bản - đó là lý do tại sao nó được gọi là hiệu ứng chấm câu.

Tại Sao Chúng Ta Cười?

Triết gia John Morreall tin rằng tiếng cười đầu tiên của con người có thể đã bắt đầu như một lời tuyên bố về sự giải thoát được chia sẻ khi vượt qua nguy hiểm. Câu nói này làm tôi nhớ đến nụ cười mãn nguyện của vợ tôi khi nhìn thấy bé con đáng yêu của chúng tôi chào đời.

Một vài nhà nghiên cứu tin rằng mục đích của tiếng cười có liên quan đến việc tạo ra và củng cố kết nối của con người. "Tiếng cười xảy ra khi mọi người cảm thấy thoải mái với nhau, khi họ cảm thấy cởi mở và tự do. Và càng có nhiều tiếng cười thì càng có khả năng sự gắn kết sẽ xảy ra trong nhóm”. Phản hồi "vòng lặp" liên kết này - tiếng cười - liên kết nhiều hơn, kết hợp với mong muốn chung không bị tách ra khỏi nhóm, có thể đó là một lý do khác khiến tiếng cười thường dễ lây lan

Provine tin rằng tiếng cười, giống như tiếng hót của chim, hoạt động như một loại tín hiệu xã hội . Các nghiên cứu khác đã xác nhận rằng mọi người có khả năng cười nhiều hơn 30 lần trong môi trường xã hội so với khi họ ở một mình. Ngay cả oxit nitơ, hay còn gọi là "khí cười" , cũng mất đi phần lớn sức mạnh của nó khi sử dụng một mình, (theo nhà tâm lý học người Đức Willibald Ruch).

Các nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng những người thống trị, người đứng đầu bộ lạc hoặc tộc trưởng gia đình - sử dụng sự hài hước nhiều hơn cấp dưới của họ. Bạn đã bao giờ để ý thấy người trong văn phòng đều cười khi sếp cười? Trong những trường hợp như vậy, kiểm soát tiếng cười giống như một cách để thực thi quyền lực bằng việc kiểm soát cảm xúc mà những người quản lý thường làm. Vì vậy, tiếng cười, giống như nhiều hành vi khác của con người, phải phát triển để thay đổi hành vi của người khác. Ví dụ, trong một tình huống xấu hổ hoặc đe dọa, tiếng cười có thể đóng vai trò là một cử chỉ hòa giải hoặc như một cách để làm chệch hướng sự tức giận. Nếu người đe dọa tham gia cười, nguy cơ đối đầu có thể giảm bớt.

Cách Để Tạo Ra Một Tiếng Cười Tự Nhiên

Tiếng cười xảy ra khi chúng ta tìm thấy một cái gì đó hài hước. Có ba lý thuyết truyền thống về những gì chúng ta thấy hài hước:

* Sự phi lý: Sự hài hước nảy sinh khi logic và sự quen thuộc được thay thế bằng những thứ thường không đi cùng nhau. Nhà nghiên cứu Thomas Veatch nói rằng một trò đùa trở nên buồn cười khi chúng ta mong đợi một kết quả và một kết quả khác xảy ra. Khi một trò đùa bắt đầu, tâm trí và cơ thể của chúng ta đã dự đoán những gì sẽ xảy ra và nó sẽ kết thúc như thế nào. Dự đoán đó có dạng suy nghĩ logic đan xen với cảm xúc và bị ảnh hưởng bởi những trải nghiệm trong quá khứ và quá trình suy nghĩ của chúng ta. Khi trò đùa đi theo một hướng bất ngờ, suy nghĩ và cảm xúc của chúng ta đột nhiên phải chuyển sang hướng khác. Bây giờ chúng ta có những cảm xúc mới, chúng ta trải nghiệm hai bộ suy nghĩ và cảm xúc không tương thích cùng một lúc. Sự không thống nhất này tạo ra sự hài hước trong suy nghĩ của chúng ta, và chúng ta cười.

* Sự ưu việt (vượt trội): Những hành động sai lầm, ngu dốt, ngớ ngẩn thường làm chúng ta cười. Chúng ta cảm thấy vượt trội so với người khác về một lĩnh vực nào đó cũng có thể tạo ra nhận xét trong ta, từ đó có thể làm chúng ta cười (điều này tôi không thích một chút nào, tuy nhiên đó có thể là bản năng vốn có của loài người qua các giai đoạn phát triển khác nhau).

* Sự nhẹ nhõm, thanh thản: Đây đã là một phương pháp tạo nên cấu trúc cho một bộ phim để hấp dẫn người xem. Trong các bộ phim hành động hay phim kinh dị có độ căng thẳng cao, đạo diễn sử dụng sự hài hước vào đúng thời điểm. Đạo diễn xây dựng sự căng thẳng hoặc hồi hộp hết mức qua các tình tiết, kỹ xảo và sau đó phá vỡ chút căng thẳng bằng một vài lời thoại hóm hỉnh, đùa cợt. Việc này giải tỏa tạm thời áp lực căng thẳng khi xem phim và cũng dễ dàng làm khan giả cười hơn.

Bạn Có Thể Tự Làm Cho Mình Buồn Bằng Cách Cù Chính Mình?

Một số nhà khoa học tin rằng cười gây ra bởi cù lét là một phản xạ tích hợp. Nếu điều này là đúng, thì về mặt lý thuyết, bạn sẽ có thể tự cù mình. Nhưng bạn không thể - thậm chí không ở cùng khu vực và giống như cách người khác chọc bạn vào cơn cuồng loạn! Thông tin được gửi đến tủy sống và não của bạn phải giống hệt nhau. Nhưng rõ ràng, để cù lét hoạt động, não cần căng thẳng và bất ngờ - thứ gì đó rõ ràng là thiếu khi bạn tự cù mình. Làm thế nào bộ não sử dụng thông tin này để xác định căng thẳng và bất ngờ vẫn còn là một bí ẩn.

Tiếng Cười Và Sức Khỏe

Chúng ta đã biết từ lâu rằng khả năng cười là hữu ích cho những người đối phó với căn bệnh hiểm nghèo và sự căng thẳng của các vấn đề trong cuộc sống. Nhưng các nhà nghiên cứu hiện đang nói rằng tiếng cười có thể làm được nhiều hơn thế - về cơ bản nó có thể mang lại sự cân bằng cho tất cả các thành phần của hệ thống miễn dịch, giúp chúng ta chống lại bệnh tật.

Tiếng cười làm giảm mức độ của một số hormone gây căng thẳng. Những hormone căng thẳng này ức chế hệ thống miễn dịch, tăng số lượng tiểu cầu trong máu (có thể gây ra tắc nghẽn trong động mạch) và tăng huyết áp. Khi bạn cười, tiếng cười cung cấp một van an toàn giúp loại bỏ hoóc môn căng thẳng.

Tiếng cười có thể dẫn đến nấc và ho, làm sạch đường hô hấp bằng cách đánh bật các chất nhầy như đờm, nước mũi. Tiếng cười cũng làm tăng nồng độ immunoglobulin có trong nước bọt, bảo vệ chống lại các sinh vật truyền nhiễm xâm nhập qua đường hô hấp.

Điều có thể làm bạn ngạc nhiên hơn nữa là việc các nhà nghiên cứu ước tính rằng cười 100 lần tương đương với 10 phút trên máy chèo thuyền hoặc 15 phút trên xe đạp tập thể dục. Cười có thể là một tập luyện toàn thân! Huyết áp được hạ xuống, và có sự gia tăng lưu lượng máu mạch máu và oxy hóa máu. Khi ta cười, đồng thời các cơ trên người như mặt, tay, chân, lưng, bụng và cơ hoành đều hoạt động. Đó là lý do tại sao bạn thường cảm thấy kiệt sức sau một tràng cười dài.

Các chuyên gia sức khỏe tâm thần ngày càng đề xuất "liệu pháp cười", dạy mọi người cách cười - cởi mở - ở những điều thường không hài hước và đối phó trong những tình huống khó khan và căng thẳng bằng cách sử dụng sự hài hước.

Kết Luận

Tiếng cười thực sự là một món quà quý giá mà thượng đế ban tặng cho loài người. Qua bài viết này bạn đã biết được những tác dụng to lớn của tiếng cười. Vì vậy hãy luôn lạc quan, vui vẻ bởi tiếng cười cũng có sức lan tỏa lớn giống như tình thương yêu vậy.

Tác giả: Việt Hoàng

Có thể bạn quan tâm:

Leave a Comment: