Hóa Thạch Là Gì? Quá Trình Hình Thành Hóa Thạch Như Thế Nào?

Hóa thạch - một thuật ngữ ngắn nhưng ý nghĩa lịch sử lại dài dường như vô tận. Bạn biết gì về hóa thạch? Bạn hiểu quá trình hình thành của hóa thạch như thế nào? Tác dụng của hóa thạch trong công tác nghiên cứu khoa học lớn đến đâu? Hãy cùng Góc Tò Mò khám phá về nó nhé.

Hóa Thạch Là Gì?

Nếu bạn dịch nghĩa từng từ, có lẽ bạn sẽ hiểu “hóa thạch” có nghĩa là một cái gì đó biến thành đá. Điều đó là sai, ít nhất là sai một phần.

Vậy ý tôi muốn nói là gì?

“Hoá thạch là di tích của các sinh vật để lại trong các lớp đất đá của vỏ Trái Đất dưới dạng bộ xương, dấu vết để lại trên đá (vết chân, hình dáng…), xác sinh vật…” (Trích dẫn trong SGK lớp 12 bộ môn Sinh Học”.

Đó là định nghĩa hiện nay các trường tại Việt Nam dùng để dạy cho học sinh. Nhưng nó vẫn chưa đủ ý và quá chung chung. Bởi để hiểu cặn kẽ về hóa thạch bạn cần biết thêm rất nhiều thông tin, kiến thức.

Thuật ngữ hóa thạch mô tả một loạt các hiện vật trong quá khứ xa xôi được bảo tồn một cách tự nhiên. Nói chung, hóa thạch là bất kỳ bằng chứng nào về đời sống thực vật hoặc động vật trong quá khứ được bảo tồn trong vật liệu của vỏ Trái đất.

Nhưng khi hầu hết mọi người nói về hóa thạch lại nghĩ rằng hóa thạch là hình dạng của động vật hoặc thực vật đã được bảo tồn, trong khi chất hữu cơ thực sự của cơ thể nó đã biến mất. Những tàn dư đáng kinh ngạc này, có từ thời tiền sử, được hình thành rất chậm bởi các quá trình địa chất động. Đó chỉ là một phần, một bộ phận trong nhóm được coi là “hóa thạch”.

Quá Trình Hình Thành Hóa Thạch

Trong hầu hết các trường hợp, quá trình hóa thạch bắt đầu khi một loài thực vật hoặc động vật chết và nhanh chóng được bao phủ bởi trầm tích. Các loại trầm tích lỏng lẻo bảo vệ cơ thể còn sót lại khỏi các yếu tố, vi khuẩn và các lực khác gây ra phong hóa và xói mòn. Điều này làm chậm quá trình phân rã để một số hài cốt (trong hầu hết các trường hợp, chỉ có vật liệu cứng như xương hoặc vỏ) được bảo quản trong hàng ngàn năm. Trong thời gian này, các lớp trầm tích tiếp tục xâm nhập vào bên trong vật thể. Cuối cùng, những lớp trầm tích này trở thành đá cứng, rắn và có hình dạng của vật thể được bao phủ.

Có Thể Bạn Quan Tâm:  Sóng Thần Là Gì? Có Dấu Hiệu Nào Báo Trước Sóng Thần Hay Không?

Một thời gian sau khi lớp đá cứng này hình thành, nước xâm nhập qua đá và rửa trôi phần còn lại của vật thể được bảo quản. Vì các lớp bao phủ là cứng, nó không sụp xuống khoảng trống nơi vật thể bị nước xâm nhập và phân hủy. Không gian trống này tạo thành một khuôn tự nhiên của con vật, bảo tồn hoàn hảo hình dạng của hài cốt ban đầu.

Tất cả các vật liệu hữu cơ ban đầu đã biến mất, nhưng thiên nhiên đã để lại một bản sao khoáng sản chính xác của thực vật hoặc động vật. Trong trường hợp khoáng chất không lấp đầy khuôn, các nhà cổ sinh vật học có thể tự lấp đầy nó, tạo ra một vật đúc nhân tạo.

Tất nhiên, đây chỉ là một kịch bản của việc tạo hóa thạch - có tất cả các cách khác mà tự nhiên có thể tạo thành hóa thạch. Chẳng hạn, rất nhiều côn trùng thời tiền sử đã bị hóa thạch trong hổ phách . Loại hóa thạch này xảy ra khi côn trùng được bọc trong nhựa cây lỏng từ cây. Giống như các trầm tích dưới đáy nước, nhựa cây bảo vệ côn trùng khỏi vi khuẩn phân hủy và cuối cùng cứng lại. Hóa thạch động vật cũng được tìm thấy trong các hắc ín, đầm lầy, cát lún và tro núi lửa .

Một loại hóa thạch thú vị khác là gỗ hóa đá . Gỗ hóa đá thường hình thành khi cây rơi xuống sông, nơi chúng trở nên bão hòa và sau đó bị chôn vùi trong bùn, tro, bùn và các vật liệu khác. Các khoáng chất, chẳng hạn như silica (SiO2 )trong tro núi lửa, thấm vào cây và lấp đầy các lỗ nhỏ trong các tế bào gỗ. Điều này thay đổi thành phần tổng thể của gỗ, biến nó thành vật liệu đá, trong khi vẫn giữ được cấu trúc ban đầu của nó. Sự đa dạng của khoáng chất trong gỗ hóa đá tạo ra màu sắc sống động nổi bật.

Có Thể Bạn Quan Tâm:  Văn Biểu Cảm Là Gì? Lý Do Tôi Ghét Mẫu Trình Bày Một Bài Văn Biểu Cảm

Đặc biệt, trong một vài trường hợp, hóa thạch đã được bảo quản bằng cách đóng băng (như với voi ma mút ở Siberia và Alaska) hoặc khi các động vật bị sa lầy trong một hố nhựa đường (như hố La Brea Tar nổi tiếng gần Los Angeles, California).

Ngoài các xác thực vật và động vật còn hóa thạch, các nhà cổ sinh vật học nghiên cứu dấu chân và đường mòn hóa thạch, và thậm chí cả phân động vật hóa thạch (gọi là coprolite ). Những hóa thạch này tài liệu vàng của các nhà khoa học bởi chúng tiết lộ điều gì đó về cách động vật thời tiền sử di chuyển và những gì chúng ăn.

Hồ sơ hóa thạch , tổng số các hóa thạch trên thế giới, cực kỳ quan trọng đối với sự hiểu biết của chúng ta về lịch sử Trái đất. Hóa thạch cho chúng ta biết thực vật và động vật nào tồn tại trong thời tiền sử, và nơi chúng sống. Họ cũng nói với chúng tôi điều gì đó khi họ sống. Dựa vào vị trí của hóa thạch trong các lớp của vỏ Trái đất, các nhà cổ sinh vật học có thể xác định loài động vật nào ăn thịt động vật khác và loài vật nào sống cùng một lúc.

Sử dụng niên đại carbon , các nhà cổ sinh vật học đôi khi có thể ước tính tuổi của hóa thạch. Điều này cung cấp tuổi của lớp đá nơi hóa thạch được tìm thấy, giúp các nhà khoa học hẹn hò với tất cả các vật liệu khác ở cấp độ đó. Nếu không có hóa thạch, chúng ta sẽ có nhìn thấy một bức tranh chưa hoàn chỉnh về lịch sử ban đầu của Trái đất.

Tác giả: Việt Hoàng

Có thể bạn quan tâm:

Leave a Comment: