Dubai Thuộc Châu Nào ? Khám Phá Đất Nước Dubai

Thời gian gần đây hầu như cái tên “ Dubai ” đã không còn xa lạ quá với nhiều người. Nhất là với những ai đam mê và có điều kiện đi du lịch thì Dubai cũng là một trong số những điểm đến hấp dẫn.

Chúng ta thường hình dung về Dubai với một sự xa hoa, hào nhoáng. Tuy nhiên không phải ai cũng biết Dubai thuộc châu nào trong tổng số 6 châu lục trên hành tinh xinh đẹp của chúng ta. Hôm nay, Góc Tò Mò sẽ đưa bạn tham quan đất nước Dubai hoa lệ.

Dubai là một quốc gia với diện tích khiêm tốn nằm ở phía Nam Vịnh Ba Tư của bán đảo Ả Rập ( thuộc vùng Tây Nam Á của châu Á ). Tiểu vương quốc Dubai – Emirate of Dubai  ( tiếng Ả Rập là Imārat Dubayy ) vừa là thành phố vừa là một quốc gia nằm trong khối liên minh các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất ( UAE ). Đất nước này có dân số đông nhất trong khối liên minh UAE ( hơn 4 triệu người tính đến năm 2019 ), diện tích hơn 4000 km2 lớn thứ hai sau Abu Dhabi.

Cái tên “ Dubai ” hiện vẫn còn đang được tranh cãi từ nhiều ý kiến khác nhau bởi rất ít những ghi chép bằng văn bản mà đa phần lại là thông qua truyền miệng. Một số người cho rằng nó xuất phát từ tiếng Ba Tư “ Dopey ” ( “ Hai căn cứ ” ) . Một số khác khẳng định câu tục ngữ Ả Rập “ Daba Dubai ” mới là nguồn gốc của cái tên này ( “ Họ đến với rất nhiều tiền ” ). Một chuyên gia nghiên cứu về lịch sử văn hóa của UAE thì giải thích từ “ daba ” có thể bắt nguồn từ chữ “ Yadub ” ( tiếng Ả Rập nghĩa là “ trườn ” ), sở dĩ có liên quan đến từ “ trườn ” này là vì mô phỏng theo những dòng chảy chậm của dòng sông Dubai ở đó. Còn một vị học giả khác thì chỉ ra rằng “ daba ” có một ý nghĩa khác là “ châu chấu ” do khu vực này ngày xưa đã từng là nơi sinh sống của một số lượng lớn loài cào cào trước khi bị tiêu diệt.

Trong khi đó, vào những năm 1820 khi thực dân Anh còn kiểm soát tại đây thì gọi Dubai là Al WASL.

Nhìn chung thì rất ít cơ sở có thể xác minh được chính xác cái tên “ Dubai ” theo nghĩa nào.

2. Lịch Sử Hình Thành Dubai Và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất

Các nhà khảo cổ cho rằng đã có dấu hiệu của con người sinh sống ở đây từ khoảng 5000 năm TCN, thậm chí người ta còn phát hiện ra tàn tích của một vùng đầm lầy ngập mặn cổ đã từng tồn tại cách đây khoảng 7000 năm.

Vào khoảng thế kỷ III, IV trong thời kỳ Công nguyên đã có sự xuất hiện của người Hồi giáo. Trước đó đế quốc Byzatine ( Đông La Mã ) và đế quốc Ba Tư cùng nhau thống trị ở đây. Nhưng sau khi đạo Hồi đã lan truyền rộng khắp khu vực, chính quyền Hồi giáo Umayyad từ thế giới Hồi giáo phương Đông  đã xâm chiếm vùng Đông Nam Ả Rập, sau đó đến cả vương quốc Ba Tư.

Vào năm 1095 đã bắt đầu có tài liệu cổ nhắc đến Dubai của một thương gia ngọc trai người Ý ( ông ấy gọi là Dibei ) đề cập về nghề săn ngọc trai ở đây.

Năm 1793, một bộ lạc tên Bani Yas định cư và thâu tóm quyền lực tại Abu Dhabi. Sau đó Dubai trở thành lãnh thổ phụ thuộc.

Năm 1799, thị trấn Dubai bắt đầu xuất hiện. Đầu thế kỉ XIX, bộ tộc Al bu Falasah ( thuộc dòng Al – Falasi của bộ lạc Bani Yas ) thành lập Dubai. Nhưng vùng này vẫn nằm dưới sự phụ thuộc của Abu Dhabi cho đến năm 1833. Trong thời gian đó, vào ngày 8/1/1820, tù trưởng Dubai cùng với các tù trưởng khác trong các vùng lân cận đã ký “ Hiệp ước hòa bình toàn vùng biển ” với Anh. Từ đó, khu vực này được mệnh danh là “ Bờ biển đình chiến ”.

Năm 1833, lãnh chúa bộ lạc Bani Yas tuyên bố thị trấn Dubai độc lập với Abu Dhabi. Và các thế hệ sau của ông vẫn cai trị Dubai cho tới ngày nay. Nhưng trong những ngày đầu tự độc lập, Dubai liên tục bị xung đột với Abu Dhabi.

Vào những năm 1870 thì Dubai trở thành phố cảng tấp nập nhộn nhịp trên bờ biển vùng Vịnh. Ngành khai thác và sản xuất, kinh doanh ngọc trai trở thành trụ cột, đem lại thịnh vượng cho thành phố. Nhưng đến năm 1930 thì lĩnh vực này đã bị phá hủy hoàn toàn từ Chiến tranh thế giới thứ nhất và sau đó là thời kì Đại khủng hoảng kinh tế vào những năm 1929.

Vào năm 1968, giữa những người cai trị Dubai và Abu Dhabi đã có một cuộc họp tại một nơi trong sa mạc giữa hai vương quốc, thống nhất lập nên một liên minh các Tiểu vương quốc bao gồm cả Qatar và Bahrain ( tổng cộng là 9 nước ). Ba năm tiếp theo, chính phủ Anh can thiệp mạnh tay đã khiến Qatar và Ras Al Khaimah rút khỏi liên minh. Nhưng sau đó Bahrain cũng chính thức rời khỏi.
Năm 1971, nước Anh rút khỏi Vịnh Ba Tư và đồng ý bãi bỏ chế độ bảo hộ đã thiết lập trong một thời gian dài ở đây.

Ngày 2/12/1971,  Dubai cùng với 5 nước còn lại đã tham gia Đạo luật Liên minh để thành lập Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Năm 1972, Ras Al Khaimah gia nhập trở lại UAE.

Năm 1973, UAE thống nhất đồng tiền chung là UAE dirham.

3. Những Điều Độc Đáo Đáng Chú Ý Ở Dubai

Địa hình của Dubai phần lớn là sa mạc cát, khác với các vùng phía Nam khác của UAE chỉ toàn là sỏi đá. Đặc biệt cát chứa rất nhiều vỏ san hô bị nghiền nát thành mảnh vụn, làm cho cát rất trắng và sạch. Ở phía Đông còn có những cồn cát có màu đỏ do chứa oxit sắt.

Dubai không có hệ thống sông tự nhiên hay ốc đảo, mà chỉ có một cái lạch tự nhiên có tên là Dubai Creek đã được làm lại đủ rộng để cho tàu lớn đi qua. Năm 2013, kênh lạch này đã được đề xuất là Di sản văn hóa thế giới. Ngoài ra tiểu vương quốc này còn có những quần đảo nhân tạo như “ Quần đảo cây cọ ” và “ Quần đảo Thế giới ”

Lợi thế của Dubai là nằm ở một khu vực rất ổn định, khu vực địa chấn gần nhất là Zagros cách UAE tới 200 km nên hầu như không gây một tác động địa chấn nào cho Dubai. Khả năng sóng thần cũng rất thấp vì vùng vịnh Ba Tư không đủ độ sâu để tạo nên một đợt sóng thần.

Hệ sinh thái của Dubai cũng khá là phong phú với nhiều loại cây cỏ sinh trưởng mạnh trong điều kiện sa mạc như cây chà là, cây lục bình sa mạc, cây keo và cây Ghaf ( một loại cây cảnh họ cúc )… kèm theo đó là những loài động vật như Chim ô tác Houbaraa, linh cẩu vằn, mèo rừng Bắc Phi, cáo sa mạc, chim ưng và linh dương sừng thẳng Ả Rập. Đặc biệt, Dubai lại có vị trí nằm trên đường di cư của các loài từ châu Âu, châu Á và châu Phi. Mùa xuân và mùa thu là thời điểm mà động vật di cư nhiều nhất đến Dubai với hơn 320 loài chim.

Vùng biển Dubai cũng rất đa dạng với hơn 300 loài cá , tiêu biểu như các loài cá nhiệt đới, cá cúi, cá heo, cá voi và cá mập. Trong đó có cả cá mú – một loài cá có giá trị dinh dưỡng cao. Nhưng do bị đánh bắt quá nhiều nên loài cá này có nguy cơ bị biến mất ở Dubai. Các loại sứa, san hô, rùa biển cũng rất phong phú. Đặc biệt là loài đồi mồi dứa – thuộc nhóm động vật được đưa vào danh sách đỏ cần phải bảo vệ.

Vì địa hình chủ yếu là sa mạc nên Dubai có khí hậu rất khô cằn nóng bức. Mùa hè vừa nóng, gió nhiều mà lại khô. Nhiệt độ trung bình ban ngày ở Dubai vào thời điểm này trong năm đạt khoảng 410C hoặc hơn, còn ban đêm giảm xuống 300 C ( vẫn còn khá nóng ). Lượng ánh nắng mặt trời luôn là sự hào phóng mà tự nhiên đã ban tặng cho Dubai khi mà hầu hết quanh năm đều có nắng. Mùa đông thì khá mát mẻ với nhiệt độ ban ngày chỉ còn 240C và ban đêm lại khá lạnh với 140C. Tiếc là mùa đông ở Dubai thì tương đối ngắn. Và lượng mưa thì khá ít ỏi ( cao nhất chỉ vào khoảng hơn 110 mm )

Tuy rằng lượng dầu khí tương đối ít so với nước láng giềng Abu Dhabi nhưng từ khi có dầu khí mà số lượng người lao động nước ngoài đến làm việc tại Dubai tăng lên rất nhiều, đem lại những lợi nhuận cho Dubai khi xuất khẩu dầu khí quốc tế. Đáng chú ý với tình hình khai thác dầu mỏ hiện giờ nếu còn tiếp diễn thì dự kiến trữ lượng dầu mỏ ở Dubai sẽ bị cạn kiệt trong vòng 20 năm nữa.

Tiểu vương quốc này đã đóng góp cho doanh thu khí đốt của UAE 2%, nhưng doanh thu từ dầu mỏ và khí đốt lại chiếm ít hơn 5% trong tổng doanh thu của quốc gia này. Bởi vì bất động sản, xây dựng, thương mại, dịch vụ trung chuyển và tài chính mới là những lĩnh vực đóng góp nhiều nhất cho nền kinh tế của Dubai. ( Trong đó bất động sản và xây dựng chiếm doanh thu nhiều nhất – gần 30% ).

Nhờ có vị trí địa lý thuận lợi gần với Iran, cùng với chính sách giảm hoặc miễn thuế thương mại của Hoàng thân Dubai mà thu hút được các thương gia từ khắp nơi trong khu vực, kể cả trên thế giới đến đầu tư. Thành phố Dubai là một hải cảng quan trọng của khu vực.

Năm 2012, Dubai đạt được danh hiệu thành phố đắt đỏ nhất ở Trung Đông và đứng thứ 27 trong số các thành phố giàu nhất thế giới. Năm 2014, Tiểu vương quốc này được xem là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới với 107,1 tỉ USD. Dubai nổi lên như một trung tâm kinh tế toàn cầu, hơn nữa còn là trung tâm vận tải, khách sạn, du lịch, triển lãm, kiến trúc xây dựng, tài chính, công nghệ quốc tế… ( xếp hạng 37 trong top 50 thành phố tài chính trên thế giới năm 2007 ). Dubai cũng là trung tâm hàng không của khu vực UAE nói riêng, Tây Nam Á nói chung.

Tiểu vương quốc này rất chịu khó đầu tư một ốc đảo nhân tạo – Dubai Silicon để biến thành công viên công nghệ vi điện tử, nơi hoạt động tự do và rất phát triển của các công ty chất bán dẫn, vi điện tử và công nghệ cao cung cấp thành phần cho các thiết bị công nghệ trên thế giới.

UAE dự định đưa Dubai trở thành trung tâm tài chính, cảng biển và thương mại của cả khối liên minh..

Quốc gia này cũng được xem là “ thành phố Vàng ” vì hoạt động buôn bán, giao dịch vàng cũng chiếm một phần không nhỏ trong kinh tế của Dubai. Tổng khối lượng vàng đã được giao dịch ở Dubai trong 6 tháng đầu năm 2011 lên đến 580 tấn. Dubai cũng có nhiều cửa hàng trang sức trong thành phố. Chợ vàng Deira ở Dubai khá nổi tiếng với khoảng trên dưới 250 cửa hàng vàng bán lẻ. Thậm chí có một số nơi ở Dubai toàn bộ được làm từ vàng.

Năm 2018, Dubai là điểm đến thu hút khách du lịch quốc tế nhiều thứ tư trên thế giới và tăng trưởng doanh thu nhờ du lịch đứng đầu thế giới. Nhờ có du lịch mà ngoại tệ đã chảy rất nhiều vào vương quốc nhỏ bé này. Du lịch ở Dubai chủ yếu là mua sắm và tham quan các công trình cổ xưa bên cạnh các tòa nhà hiện đại. Dubai có tổng cộng hơn 70 trung tâm thương mại, trong đó Dubai Mall là trung tâm thương mại lớn nhất thế giới đang hoạt động cực kì hiệu quả.

Cũng trong năm 2014, giá phòng khách sạn ở Dubai được đánh giá là đắt thứ hai trên thế giới.

Ở các cửa hàng trong thành phố thì bạn có thể mặc cả dễ dàng hơn và người bán hàng cũng rất là thân thiện. Họ cho rằng mặc cả vốn là một phần tự nhiên của cuộc sống nên đừng ngại trả giá kì kèo với họ.

Dubai có nhiều công viên đa dạng khác nhau và hết sức độc đáo. Trong đó phải kể đến công viên Mushrif là nơi trưng bày những ngôi nhà khác nhau trên thế giới.

Dubai có nhiều tòa nhà cao hơn bất cứ nơi nào trên thế giới. Đặc biệt là tòa tháp Burj Khalifa cao 824,9 m, có tầng quan sát cao nhất thế giới. Được thiết kế theo phong cách Hồi giáo với hình dáng được mô phỏng từ loài hoa hymenocallis – một loài hoa 3 cánh có ở sa mạc Dubai.

Người Dubai đa phần theo đạo Hồi nhưng trang phục không bị bắt buộc gắt gao như ở các nước lân cận. Thời trang phương Tây đã trở nên phổ biến so với ở Dubai nhưng chỉ áp dụng ở các quán bar hay các câu lạc bộ.  Họ vẫn ăn vận trang phục truyền thống. Đối với du khách thì Dubai nói riêng và UAE nói chung vẫn có quy định chặt chẽ về tôn trọng văn hóa phong tục khi đến nơi đây. Nhiều người nước ngoài bị bắt giữ chỉ vì ăn mặc quần không nghiêm chỉnh, hở hang tại các bãi biển.

Dubai theo chế độ quân chủ lập hiến. Tiểu quốc vương hiện tại Mohammed.B.R.Al Maktoum cũng là phó tổng thống và thủ tướng của UAE.

Dubai cùng với Ras Al Khaimah là hai tiểu vương quốc không theo hệ thống tư pháp liên bang của UAE. Ở Dubai có tòa sơ thẩm, tòa phúc thẩm và tòa thượng thẩm. Tòa sơ thẩm chuyên giải quyết án dân sự. Tòa phúc thẩm hình sự giải quyết các khiếu nại từ cảnh sát. Tòa thượng thẩm là tòa án tối cao của tiểu vương quốc, chỉ giải quyết tranh chấp liên quan đến luật pháp mang tính quốc gia. Đặc biệt có tòa án Sharia chỉ xử lý các vấn đề giữa những người Hồi giáo. Những người không theo đạo Hồi thì không được phép vào tòa án này.

Mặc dù Hiến pháp UAE có quy định về chống phân biệt chủng tộc, quốc tịch, tôn giáo hay địa vị xã hội, nhưng các công ty ở Dubai đã từng bị chỉ trích về vi phạm nhân quyền trong đối xử với người lao động. Rất đông lao động nước ngoài ở Dubai sống trong điều kiện gian khổ, và hầu như không được về nước thăm gia đình. Đến tháng 3 năm 2006, Bộ trưởng Lao động UAE mới cho phép “ Người lao động được thành lập Công đoàn ”.

Nhưng vấn nạn về người lao động có thu nhập thấp ở Dubai vẫn chưa dừng lại ở đó. Phần lớn trong số họ là nạn nhân của bọn buôn người, bị lao động cưỡng bức, thậm chí kể cả phụ nữ bị ép làm gái mại dâm. Cho dù đây là điều bất hợp pháp ở Dubai nhưng thực tế, tệ nạn mại dâm lại rất phổ biến và hoạt động rầm rộ ở quốc gia này. Rất nhiều phụ nữ hành nghề mại dâm ở Dubai đến từ các quốc gia khác nhau trên thế giới.

Tiếng Ả Rập là ngôn ngữ chính thức nhưng tiếng Anh cũng rất phổ biến. Ngoài ra Dubai cũng là nơi giao thoa của nhiều thứ tiếng khác như tiếng Malay, Hindi, Trung Quốc, tiếng Ba Tư, Bengal… bởi rất nhiều dân di cư đã đến sinh sống tại đây.

Ngoài ẩm thực Ả Rập thì các loại thức ăn nhanh, ẩm thực Nam Á, Ấn Độ, Pakistan, Trung Quốc… cũng đã có mặt tại Dubai. Tất nhiên là thịt heo vẫn được bán nhưng được quy định rõ ràng dành cho người không theo Hồi giáo.

Việc tiêu thụ chất kích thích và đồ uống có cồn cũng được quy định nghiêm ngặt. Người mua rượu cần có giấy phép nhưng chỉ có thể mua ở bar, các câu lạc bộ, nhà hàng khách sạn…Những nơi khác thường không được cấp phép bán rượu. Một người trưởng thành không theo đạo Hồi thì được uống rượu thoải mái hơn nhưng chỉ ở những địa điểm đã có cấp phép trên. 21 tuổi là độ tuổi được chính thức uống rượu ở Dubai.

Thành phố Dubai được đánh giá là một trong những thành phố an toàn nhất thế giới bởi nơi đây có tỷ lệ tội phạm thấp nhất thế giới.  Năm 2018 Dubai được xếp hạng là thành phố an toàn thứ 8 trong các địa điểm an toàn nhất hành tinh.

Trong khi UAE chỉ tập trung xoay quanh Hồi giáo và văn hóa Ả Rập truyền thống thì ngược lại, Dubai là một vương quốc năng động, sôi nổi mang tính quốc tế với sự đa dạng văn hóa từ khắp nơi. Tuy nhiên họ vẫn đề cao những giá trị của Hồi giáo trong đời sống tín ngưỡng của mình. Trước năm 2006, ở Dubai vẫn chọn thứ Năm, thứ Sáu làm ngày cuối tuần theo tôn giáo truyền thống. Nhưng từ 2006 trở đi đã có 1 sự thay đổi là thứ Sáu, thứ Bảy trở thành cuối tuần như một sự kết hợp nhân nhượng giữa ngày thứ Sáu thiêng liêng của đạo Hồi và ngày thứ Bảy, Chủ Nhật ở phương Tây.

Dù Hồi giáo là quốc giáo ở Dubai nhưng các tín đồ Kitô giáo, Hindu, Baha’i, đạo Sikh, Phật giáo cùng một số cộng đồng tôn giáo khác cũng có thể định cư tại thành phố. Những nhóm tôn giáo này có thể lập nơi thờ phụng và thực hành tôn giáo của họ, thậm chí là quảng bá hoạt động nhưng nếu công khai cải đạo hoặc phổ biến những tài liệu về các tôn giáo khác mang tính gây hấn với Hồi giáo, hay có hành vi thúc đẩy chủ nghĩa tôn giáo cực đoan thì có thể bị buộc tội hình sự, phạt tù hoặc trục xuất vì sự xúc phạm Hồi giáo – áp dụng cả với du khách. Nhưng dù sao Dubai hay UAE thì Kitô giáo cũng dễ thở hơn so với những đất nước Hồi giáo khác, bởi ở đây một tín hữu Kitô vẫn được phép đến Tòa thánh Tông đồ Nam Ả Rập.

Kết Luận

Góc tò mò không chỉ giải đáp về vị trí địa lý của Dubai mà còn cho chúng ta một cái nhìn toàn cảnh về tiểu vương quốc giàu có xa hoa bậc nhất thế giới này. Hi vọng một ngày nào đó tôi sẽ có dịp chiêm ngưỡng nhà vệ sinh được dát hoàn toàn bằng vàng chỉ có ở Dubai.

Tác giả: Phương Thụ

Có thể bạn quan tâm:

Leave a Comment: